Schriftelijke vragen: Verkamering en sociale cohesie in de Maredijkbuurt

Schriftelijke vragen van Thijs Vos (Partij Sleutelstad) aan het college van Burgemeester en Wethouders over verkamering en sociale cohesie in de Maredijkbuurt (ingediend: 30-04-2025)

De Maredijkbuurt is sinds de invoering van het nieuwe verkameringsbeleid met Groenoord de enige noordelijk schilwijk waar 100% verkamering mogelijk is. Waar in naburige wijken een verkamerverbod (Transvaal, Noorderkwartier) of een quotum (Binnenstad) geldt, kunnen in de Maredijkbuurt in principe alle woningen worden verkamerd. Dit ondanks het feit dat in de Maredijkbuurt al heel veel woningen verkamerd zijn. De wijkvereniging Maredijkbuurt schat in dat dit de afgelopen jaren – al voor de afschaffing van het quotum, door het uitblijven van handhaving en monitoring – is opgelopen tot 40% van alle woningen in de Maredijkbuurt.

Hoewel de Maredijkbuurt nog altijd goed scoort qua leefbaarheid, trekt het grote aantal verkamerde panden en daarmee van tijdelijke bewoners een zware wissel op de sociale cohesie van de buurt. De wijkvereniging heeft recent een manifest aangeboden aan de gemeente waarin zij terecht aan de orde stelt dat door het wegvallen van vaste bewoners de sociale cohesie onder druk komt.[1] Sociale cohesie ontstaat immers door langdurige onderlinge contacten en wederzijds vertrouwen.

De gemeenteraad heeft eind 2023 met overgrote meerderheid een motie aangenomen die er op toe zag om – door een aanpassing van de buurtgrenzen – ongebreidelde verkamering in onder andere de Maredijkbuurt te voorkomen. Om juridische redenen bleek dit niet mogelijk. Het afgelopen jaar heeft de wijkvereniging uitgebreid met de gemeente gesproken om tot alternatieve maatregelen te komen, maar dat is niet gelukt.

Op grond van artikel 45 van het Reglement van Orde stelt het lid Vos (Partij Sleutelstad) het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leiden de volgende vragen

1. Is het college het met ons eens dat langdurige onderlinge contacten en wederzijds vertrouwen de grondslag vormen voor sociale cohesie? Zo nee, waarom niet?
2. Is het college het met ons eens dat een te hoge concentratie van woningsplitsing en tijdelijke bewoners de sociale cohesie onder druk zet? Zo ja, welk percentage verkamering is volgens het college vanuit dit licht nog acceptabel? Zo nee, waarom niet?
3. Klopt het dat 40% van de woningen in de Maredijkbuurt is gesplitst/verkamerd? Zo nee, hoeveel dan wel? In welke mate is sprake geweest van illegale verkamering?
4. Is er sprake van een toename, afname of stabiliteit qua verkamering in de Maredijkbuurt?
5. Is het college het met ons eens dat in de Maredijkbuurt sprake is van een te grote concentratie? Zo nee, waarom niet?
6. Is het college bereid om maatregelen te nemen om te voorkomen dat sociale cohesie verder afneemt in de Maredijkbuurt? Zo ja, welke?

 1. Dit manifest is ook per mail verzonden aan de gemeenteraadsfracties. Het Leidsch Dagblad heeft hier een nieuwsartikel over geschreven:

Noot voor de pers (niet bestemd voor publicatie):

Voor nadere inlichtingen over deze schriftelijke vragen kan contact worden opgenomen met Thijs Vos, fractievoorzitter van Partij Sleutelstad, 06-38967196, t.vos@gemeenteraadleiden.nl.

Schriftelijke vragen van Thijs Vos (Partij Sleutelstad) aan het college van Burgemeester en Wethouders over verkamering en sociale cohesie in de Maredijkbuurt (ingediend: 30-04-2025)

De Maredijkbuurt is sinds de invoering van het nieuwe verkameringsbeleid met Groenoord de enige noordelijk schilwijk waar 100% verkamering mogelijk is. Waar in naburige wijken een verkamerverbod (Transvaal, Noorderkwartier) of een quotum (Binnenstad) geldt, kunnen in de Maredijkbuurt in principe alle woningen worden verkamerd. Dit ondanks het feit dat in de Maredijkbuurt al heel veel woningen verkamerd zijn. De wijkvereniging Maredijkbuurt schat in dat dit de afgelopen jaren – al voor de afschaffing van het quotum, door het uitblijven van handhaving en monitoring – is opgelopen tot 40% van alle woningen in de Maredijkbuurt.

Hoewel de Maredijkbuurt nog altijd goed scoort qua leefbaarheid, trekt het grote aantal verkamerde panden en daarmee van tijdelijke bewoners een zware wissel op de sociale cohesie van de buurt. De wijkvereniging heeft recent een manifest aangeboden aan de gemeente waarin zij terecht aan de orde stelt dat door het wegvallen van vaste bewoners de sociale cohesie onder druk komt.[1] Sociale cohesie ontstaat immers door langdurige onderlinge contacten en wederzijds vertrouwen.

De gemeenteraad heeft eind 2023 met overgrote meerderheid een motie aangenomen die er op toe zag om – door een aanpassing van de buurtgrenzen – ongebreidelde verkamering in onder andere de Maredijkbuurt te voorkomen. Om juridische redenen bleek dit niet mogelijk. Het afgelopen jaar heeft de wijkvereniging uitgebreid met de gemeente gesproken om tot alternatieve maatregelen te komen, maar dat is niet gelukt.

Op grond van artikel 45 van het Reglement van Orde stelt het lid Vos (Partij Sleutelstad) het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leiden de volgende vragen

1. Is het college het met ons eens dat langdurige onderlinge contacten en wederzijds vertrouwen de grondslag vormen voor sociale cohesie? Zo nee, waarom niet?
   Antwoord: Ja, er zijn volgens het college meerdere factoren die bijdragen aan sociale cohesie, waaronder bovenstaande. Enkele andere factoren zijn: sociale participatie, een fijne fysieke leefomgeving, onderlinge communicatie en dialoog.
2. Is het college het met ons eens dat een te hoge concentratie van woningsplitsing en tijdelijke bewoners de sociale cohesie onder druk zet? Zo ja, welk percentage verkamering is volgens het college vanuit dit licht nog acceptabel? Zo nee, waarom niet?
   Antwoord: Nee, het college is dat niet zonder meer met de vraagstellers eens. Een hoog percentage van verkamering zet niet per definitie de sociale cohesie onder druk. Tijdelijke bewoning, zeker bij een zeer snel en hoog doorstroompercentage, kan daarin wel een factor zijn, maar staat los van verkamering van woningen. Zie ook antwoord vraag 5.
3. Klopt het dat 40% van de woningen in de Maredijkbuurt is gesplitst/verkamerd? Zo nee, hoeveel dan wel? In welke mate is sprake geweest van illegale verkamering?
   Antwoord: Op grond van de data die de gemeente tot haar beschikking heeft kan dit percentage niet bevestigd worden. De huidige systemen zijn niet ingericht op onderzoeken op sub-buurten.
   Onze data wijst daarnaast mogelijke omzetting en woningvorming en verhuursituaties aan. Feitelijk dienen deze situaties door een toezichthouder te worden vastgesteld. In relatie tot de illegale verkamering: Door het wegvallen van de vergunningplicht voor omzetting en woningvorming is er geen sprake meer van illegale verkamering. Wij hebben geen data beschikbaar over illegale verkamering in het verleden. Daarbij is in de Maredijkbuurt de verhuurvergunning Goed Verhuurderschap van toepassing waarbij er getoetst wordt op juistheid van contracten, de algemene regels van goed
   verhuurderschap en het onderhoudsplan. De handhaving op ontbrekende verhuurvergunningen is reeds gestart. Wanneer er sprake is van een illegale woningvorming (splitsing) dient deze eerst opgelost te worden voor het verkrijgen van de verhuurvergunning.
4. Is er sprake van een toename, afname of stabiliteit qua verkamering in de Maredijkbuurt?
   Antwoord: De Maredijkbuurt is vrijgesteld van de vergunningplicht voor omzetting en woningvorming. De Maredijkbuurt wordt daardoor niet gemonitord op de mate van verkamering. Het bepalen van de data is altijd een momentopname. Wel wordt de fysieke leefbaarheid in de buurten van de gemeente Leiden gemonitord.
5. Is het college het met ons eens dat in de Maredijkbuurt sprake is van een te grote concentratie? Zo nee, waarom niet?
   Antwoord: Het college is van mening dat er geen sprake is van een te grote concentratie van verkamering/splitsing. Het verkameringsbeleid is onderbouwd op grond van leefbaarheid. De
   per 1 januari 2024 aangepaste Huisvestingswet stelt dat een vergunningplicht voor omzetting en woningvorming op grond van leefbaarheid enkel mag toezien op het behoud van de leefbaarheid in de openbare ruimte  en/of fysieke leefomgeving van de woning. Daarbij kan gedacht worden aan een tekort aan parkeerplekken, te veel afvalcontainers, woonoverlast en vervuiling. Het behoud van de leefbaarheid kan geen betrekking hebben op de bevolkingssamenstelling of sociale kenmerken. De fysieke leefbaarheid in deze specifieke buurt staat niet aantoonbaar onder druk. Daarnaast is het voorzieningenniveau van deze wijk hoog. Dit zorgt mede ervoor dat de wijk goed scoort qua brede leefbaarheid. Als daarnaast gekeken wordt naar de sociale leefbaarheid in deze buurt dan zien we geen verslechtering van de sociale leefbaarheid in de leefbarometer. Indien er een vergunningplicht voor deze buurt zou worden ingesteld zonder degelijke onderbouwing op grond van leefbaarheid brengt dit tot juridische risico’s met zich mee. De Huisvestingsverordening kan dan (deels) onverbindend worden verklaard.
6. Is het college bereid om maatregelen te nemen om te voorkomen dat sociale cohesie verder afneemt in de Maredijkbuurt? Zo ja, welke?
   Antwoord: Nee momenteel niet. Zie ook antwoord vraag 5. Er zijn gesprekken gevoerd tussen de wethouder en de Maredijkbuurtvereniging. Naar aanleiding van deze gesprekken is de Buurtcoach van Incluzio in gesprek gegaan met de wijken speeltuinvereniging. Incluzio gaat ondersteuning bieden aan de wijk- en speeltuinvereniging bij het organiseren van een wijkfeest en activiteiten ter bevordering van de sociale cohesie in de buurt. Ook is afgesproken dat er twee keer per jaar een schouw van de buurt wordt gedaan met de wijkagent en een BOA.
   

 1. Dit manifest is ook per mail verzonden aan de gemeenteraadsfracties. Het Leidsch Dagblad heeft hier een nieuwsartikel over geschreven:

Noot voor de pers (niet bestemd voor publicatie):

Voor nadere inlichtingen over deze schriftelijke vragen kan contact worden opgenomen met Thijs Vos, fractievoorzitter van Partij Sleutelstad, 06-38967196, t.vos@gemeenteraadleiden.nl.