Werk & Inkomen

Partij Sleutelstad verzet zich tegen de afbouw van minimavoorzieningen onder het mom van ‘maatwerk’. Dit zijn verkapte bezuinigingen op de meest kwetsbaren. De invoering van het maatwerkbudget heeft geleid tot willekeur en rechtsongelijkheid. Tegelijk zien we dat niet alle inwoners de weg naar het maatwerkbudget vinden. Dat vergroot het risico op ongelijke behandeling en laat geld op de plank liggen, terwijl de behoefte groot blijft.

Daarom pleit Partij Sleutelstad voor een grondige herziening van het maatwerkbudget én voor het herstel van de reguliere minimavoorzieningen, zodat het onbenutte budget besteed wordt waarvoor het bedoeld is. Leidenaren die niet rond kunnen komen, moeten kunnen rekenen op de gemeente. Deze ondersteuning moet toegankelijk en beginsel onvoorwaardelijk zijn. Mensen in kwetsbare situaties verdienen vertrouwen en zekerheid.

De middeninkomens vormen de ruggengraat van onze stad. Toch worden zij in het beleid vaak over het hoofd gezien. Door de hoge inflatie wordt het ook voor deze groep steeds moeilijker om rond te komen, terwijl ze zelden in aanmerking komen voor toeslagen of lokale ondersteuning. Dit leidt tot een oneerlijke koopkrachtval: wie iets meer verdient, houdt uiteindelijk minder over.

Partij Sleutelstad staat pal voor de middeninkomens, werken moet lonen! We pleiten daarom voor een eerlijker lokaal belastingstelsel, waarbij gezinnen met kinderen niet extra worden belast. Het is onrechtvaardig dat gemeentelijke heffingen, zoals de afvalstoffenheffing, fors stijgt zodra er sprake is van een meerpersoonshuishouden. Wij willen dat kinderen onder de zestien jaar niet langer meetellen bij de berekening van deze heffingen. Zo verlagen we de belastingdruk voor gezinnen en stoppen we met het financieel bestraffen van het ouderschap.

Steeds duidelijker wordt dat de Participatiewet tekortschiet in het re-integreren van kwetsbare mensen op de arbeidsmarkt. Partij Sleutelstad wil meer ruimte voor maatwerk en menselijke benadering. Leiden moet de maximale ruimte benutten die de nieuwe Participatiewet biedt en gebruik maken van de kan-bepalingen die gemeenten meer vrijheid geeft om menselijk en rechtvaardig beleid te voeren. Iedereen verdient begeleiding die aansluit op de eigen situatie en mogelijkheden.

Daarnaast wil Partij Sleutelstad werk maken van vernieuwende instrumenten om mensen naar een baan te begeleiden, zoals basisbanen, een arbeidspool en het persoonsgebonden re-integratiebudget (PRB). Pilots die aantoonbaar effectief zijn moeten structureel geborgd worden,
zodat succesvolle initiatieven niet telkens afhankelijk zijn van tijdelijke middelen.

Partij Sleutelstad is voorstander van het behoud van DZB als sociale werkplaats. Deze plek biedt mensen voor wie regulier werk (nog) niet haalbaar is een waardevolle plek om bij te dragen en zich te ontwikkelen.

Partij Sleutelstad vindt het belangrijk dat DZB een toegankelijke en veilige plek blijft voor alle doelgroepen. Ook bij DZB moet maatwerk centraal staan. Daarom pleiten we voor duidelijke doelgroepspecifieke voorzieningen, zoals aparte trajecten voor ex-gedetineerden en mensen met een verstandelijke beperking, die beter aansluiten op hun behoeften.

Inwoners die een lage WIA-uitkering ontvangen, krijgen soms een aanvulling van het UWV. Toch is dit vaak onvoldoende en moeten zij alsnog een uitkering aanvragen bij de gemeente. Daar moeten zij opnieuw de volledige procedure doorlopen, inclusief sollicitatieplicht, terwijl zij door het UWV al (deels) zijn afgekeurd. Dit dubbele traject zorgt voor onnodige vertraging en frustratie. Partij Sleutelstad pleit daarom voor betere afstemming tussen UWV en gemeente, zodat één beoordeling voldoende is en inwoners direct passende ondersteuning krijgen.

Door de processen naadloos op elkaar af te stemmen, helpen we mensen (in een kwetsbare positie) sneller en effectiever, zonder overbodige dubbele beoordelingen en met verlaging van kosten.

In 2019 is onder het mom van ‘maatwerkaanpak’ fors bezuinigd op de minimavoorzieningen. Partij Sleutelstad heeft zich altijd tegen die bezuiniging verzet. PS vindt dat met de introductie van het maatwerkbudget willekeur en rechtsongelijkheid is ontstaan. Bovendien blijven de voor de maatwerkaanpak gereserveerde middelen grotendeels onbenut. PS pleit voor de aanpassing van het maatwerkbudget en voor het herstel van de minimavoorzieningen.

Partij Sleutelstad vindt het redelijk dat er, waar mogelijk, iets wordt teruggedaan voor de samenleving voor het ontvangen van bijstand. We willen de sollicitatieplicht verbreden tot een passende maatschappelijke tegenprestatie (bijv. vrijwilligerswerk of een passend re- integratietraject). Wie ondersteuning ontvangt, draagt binnen eigen mogelijkheden bij; ondersteuning én tegenprestatie zijn altijd passend bij iemands persoonlijke situatie. Deze tegenprestatie mag niet leiden tot verdringing van betaald werk.

Partij Sleutelstad vindt het belangrijk dat de gemeente handhaaft op wettelijke eisen. Dat betekent onder meer het toepassen van de taaleis voor mensen die een uitkering aanvragen: wie een beroep doet op de bijstand moet zich inspannen om de Nederlandse taal te leren, zodat meedoen in de samenleving mogelijk wordt. Voor migranten geldt dat de gemeente zich houdt aan de wettelijke voorwaarden voor toegang tot uitkeringen. Wie in Leiden werkt en in eigen inkomen voorziet is welkom, maar wie dat niet doet kan niet automatisch rekenen op bijstand. In uitzonderlijke gevallen blijft ruimte voor maatwerk.

Om financiële tegenvallers binnen het sociaal domein op te vangen heeft de gemeente een reserve. Maar steeds vaker zien we dat deze reserve niet gebruikt wordt voor zorg, armoedebeleid en ondersteuning van kwetsbare inwoners, maar voor politieke hobby's (zoals de Sleutelpas) en de inhuur van dure managers. Partij Sleutelstad staat erop dat deze reserve niet langer als grabbelton dient, maar wordt ingezet om mensen daadwerkelijk aan het werk te krijgen en om zo een sociaal vangnet te creëren. Onze inzet is dan ook duidelijk: wij zorgen ervoor dat de beschikbare middelen volledig ten dienste staan van de Leidenaren die dat nodig hebben.

Partij Sleutelstad verzet zich tegen het gebruik van de reserve sociaal domein voor de financiering van de Sleutelpas. Bijna € 1 miljoen wordt nu uit dit fonds gehaald voor een brede pas die niet alleen minima bereikt, voor een dure projectleider en voor onzekere aanloopkosten. Dat geld hoort thuis bij de ondersteuning van Leidenaren met een laag inkomen, zoals de tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten, de individuele inkomenstoeslag en de declaratieregeling. Geld voor het sociaal domein moet gaan naar zorg, bestaanszekerheid en armoedebestrijding en niet naar commerciële projecten of aanbestedingen.

De schuldhulpverlening in Leiden schiet tekort. Door een structurele bezuiniging van ongeveer 2–3 werkplekken, is er minder capaciteit, terwijl de vraag groot blijft. Daarbij is de landelijke looptijd van schuldregelingen sinds 2023 verkort van 36 naar 18 maanden. Dat helpt mensen sneller uit de schulden, maar vergroot ook het risico op terugval. Hierdoor belanden veel mensen na een traject opnieuw in de schulden. Naast nazorg is het minstens zo belangrijk om schulden vaker te voorkomen. De gemeente kan daarin meer samenwerken met lokale banken en woningcorporaties, om beginnende problemen eerder te signaleren. Denk aan een duidelijk “signaalprotocol” bij huurachterstanden of betalingsproblemen, zodat hulp snel kan worden aangeboden voordat de situatie escaleert.

Partij Sleutelstad vindt dat de gemeente juist nu, met een groeiende vraag naar hulp en minder menskracht, moet investeren in persoonlijke begeleiding, preventie en nazorg. Wie uit de schulden komt, verdient begeleiding die écht werkt en uitzicht biedt op een blijvend schuldenvrij bestaan. Wij pleiten daarom voor structurele nazorg en vaste checkmomenten na afloop van trajecten. Zo zorgen we dat schuldhulp niet alleen kortdurend helpt, maar inwoners ook duurzaam perspectief op een stabiel bestaan biedt.